Close
In gesprek met Jillian Emanuels (de Instant Pedagoog) over racisme

In gesprek met Jillian Emanuels (de Instant Pedagoog) over racisme

Jillian Emanuels is de Instant Pedagoog. Een van haar specialisaties is onder andere hoe je je kind bewust kan opvoeden met kennis over ras, huidskleuren en racisme. Wij gingen met Jillian in gesprek. Hoe uit racisme zich? Hoe kan je dit onderwerp meenemen in de opvoeding? En nog belangrijker.. hoe kunnen we racisme voorkomen?

Lees ook: ‘Waarom zijn multi-culturele poppen belangrijk voor kinderen?

interview met jillian emanuels

Jillian Emanuels (de Instant Pedagoog)

Ze is coach, pedagogisch adviseur, projectcoördinator en trainer en heeft zich gespecialiseerd in het trainen en coachen van kinderen, gezinnen en mensen die werkzaam met kinderen zijn. Na een bachelor in de psychologie, werkte ze jarenlang in de jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Ze deed welzijnswerk en onderwijsondersteunende functies.

Overal kwam ze eigenlijk tot de conclusie dat ze te weinig tijd kon steken in écht met mensen werken. Omdat ze te veel tijd kwijt was aan het verantwoorden van haar werk. Dat vond Jillian geen fijne manier van werken. Aangezien ze altijd al de ambitie had om als zelfstandige te werken, begon ze in 2016 als zelfstandige coach.

Kinderen zijn de toekomst en ik zet mijn kennis en vaardigheden graag in om hen de vaardigheden aan te leren die zij nodig hebben voor de toekomst.

Haar drive? Volgens Jillian is die heel cliché. “Kinderen zijn de toekomst en ik zet mijn kennis en vaardigheden graag in om hen de vaardigheden aan te leren die zij nodig hebben voor de toekomst. In mijn werk richt ik me met name op kinderen met een migranten achtergrond, omdat ik van mening ben dat in Nederland nog te weinig de waarde wordt ingezien van deze kinderen.

Ze zijn niet beter of slechter dan witte Nederlandse kinderen, ze brengen alleen wel andere levenservaringen en kijk op deze maatschappij en ik vind dat ontzettend waardevol om hen daar bewust van te maken. In mijn werk staat altijd het vergroten van het zelfbeeld door middel van een spiegel centraal. Bij de projecten die ik coördineer bijvoorbeeld worden de kinderen gekoppeld aan andere jongvolwassenen met een migrantenachtergrond. Juist om het beeld te doorbreken dat jongvolwassenen met een migrantenachtergrond niet succesvol, hardwerkend en zichtbaar zijn.”

Naast haar werkzaamheden is ze in het dagelijks leven ook moeder van een dochter (Xolani – januari 2019) en de vriendin van Dominiek. Samen wonen ze in Amsterdam Zuidoost.

Wij zijn als magazine vereerd dat Jillian met ons in gesprek wilde om te praten over racisme. Karen praat met haar onder andere over racisme als onderwerp in de opvoeding. Hoe uit racisme zich, wat kunnen we er aan doen om het te voorkomen en hoe kunnen we hier als online magazine aan bijdragen. We kijken kritisch naar onszelf. Wat kan er beter en anders? Je leest het allemaal in dit interview.

interview met jillian emanuels potloden

Interview met Jillian Emanuels

Helaas komt het vaak nog voor. Ook in Nederland. Discriminatie en racisme. Wat doe je als ouder als je kind gediscrimineerd wordt? Wat voor stappen kun je nemen?

“Het begint met het gesprek thuis. Het gesprek thuis laat je aansluiten op de leeftijd van je kind. Maar de boodschap moet altijd zijn, dat het niet aan het kind ligt maar aan de onwetendheid van degene die discrimineert. En deze gesprekken voer je preventief zodat jouw kind weet wat hij/zij moet doen als er iets gebeurt.

Tegelijkertijd zet je met je kind in op weerbaarheid

Benoem – net als bij pesten – dat je kind het aan jou moet vertellen en dat je dan samen een oplossing kunt bedenken. En oplossingen zijn het gesprek aangaan met degene die de leiding had, zij het de BSO, zij het de leerkracht om te zorgen dat het daar als geheel in de groep ook wordt opgepakt. Want heb je er eentje die een stoer scheldwoord heeft, dan heb je binnen de kortste keren een hele groep die een discriminerend scheldwoord heeft. Tegelijkertijd zet je met je kind in op weerbaarheid, hoe ga je ermee om wat zeg je, hoe handel je en waar vind je hulp?”

Misschien nog  wel belangrijker: Wat doe je als ouder als jouw kind discrimineert?

“Het komt grotendeels op hetzelfde neer. Belangrijke punten zijn wederom ‘preventief’ inzetten op het gesprek waarin je benoemd dat het fout is en dat mensen eronder lijden. Vervolgens uitleggen wat voor gevoel het oplevert bij degene die uitgescholden is.

Bespreek ook een moment waarop je kind zich zo gevoeld heeft. Kinderen zijn daar erg gevoelig voor. Probeer je kind ook alternatieven te bieden, vaak komt discriminatie bij jonge kinderen voort uit boosheid en het voorbeeld dat zij in hun omgeving zien. Dus wat kan jouw kind het beste doen als hij/zij boos is?

Controleer hoe jij zelf reageert als je een donkere jongen ziet

En check je omgeving. Dat is echt ontzettend belangrijk: Controleer je eigen houding, controleer hoe jij reageert als er in de supermarkt een donkere jongen staat. Grijp je je tas strakker vast, liep je kind de hele tijd alleen door de winkel en pak je nu je kind vast? Dat zijn voorbeelden van ontzettend duidelijke boodschappen die je doorgeeft aan je kind.

Hoe gaan de andere mensen in je omgeving hiermee om? Welk voorbeeld geven zij jouw kind? Als het – bij wijze van – morgen gebeurt en je nog geen tijd hebt gehad om de handvatten te implementeren, dan is het hoog tijd voor hét gesprek over aardig zijn voor anderen, mensen niet uitschelden en hoe om te gaan met gevoelens van boosheid, verdriet, schaamte, teleurstelling. De gevoelens die vaak achter pestgedrag zitten.”

Onbewust racisme: Mensen hebben het soms niet door dat ze racistische dingen zeggen. Dat is geen excuus. Maar om hiervan te leren: Wat zijn voorbeelden van (onbewuste) discriminatie / racisme?

“Dat zijn bijvoorbeeld micro-agressies. Micro agressies zijn goed bedoelde opmerkingen die zonder er echt over na te denken, bedacht zijn. Zo krijgen zwarte kinderen vaak te maken met micro-agressies als ‘is jouw vader nog in je leven?’. Omdat het gedachtegoed heerst dat zwarte mannen niet betrokken zijn bij de opvoeding van hun kinderen, terwijl dat gewoon feitelijk incorrect is. Of aan moeders: ‘Zijn al jouw kinderen van dezelfde vader?’.

We besparen bij jou op de schmink, want jij bent al zwart

Maar ook kinderen zo jong als drie jaar krijgen al te maken met micro-agressies. Bijvoorbeeld: ‘We besparen bij jou op de schmink, want jij bent al zwart’. Of de vraag ‘waar kom je vandaan?’. Daar is op zich niets mee maar als ik dan antwoord ‘Amersfoort’, want daar ben ik geboren, dan heb ik wel eens de vraag gekregen ‘waar kom je echt vandaan?’. En dan denk ik; vraag dan naar mijn afkomst, want ik ben niet in Suriname geboren, dus daar kom ik feitelijk niet vandaan.

Daarnaast vraag je aan een witte Nederlander ook niet ‘waar kom je écht vandaan?’ om te horen of zijn voorouders uit Zweden of Duitsland komen. De vraag bij micro-agressies is ook vaak wát wil je precies weten en waarom doet het antwoord ertoe? In het voorbeeld van de vraag naar mijn afkomst is het gewoon te vaak dat men dan even wilt opscheppen over dat zij Surinaams kunnen of ook een Surinaamse vriendin hebben. Dat is gewoon een ongemakkelijk en onnodig gesprek. Er zijn andere manieren om een praatje te maken dan over mijn afkomst. Ik heb meer inhoud dan alleen mijn afkomst.”

interview met jillian emanuels we are family

Wat doet het met een kind om gediscrimineerd te worden? Hoe uit zich dat als volwassene?

“Vanuit de evolutie willen wij mensen ergens bij horen. Dat is de makkelijkste en veiligste manier om te overleven. Dus kinderen gaan snel op in een groep. Dat is ook waarom mensen zeggen dat kinderen geen kleur zien. Dat zien ze wel, ze laten zich er alleen niet altijd door beïnvloeden. Plaats een wit kindje in een groep met alleen maar zwarte kindjes toch komt hij/zij eruit met nieuwe vriendjes en vriendinnetjes en dat werkt andersom net zo.

Het is bij uitstek de manier om gedragsproblemen te ontwikkelen

Door een kind buiten de groep te plaatsen, ben je met de overlevingskansen aan het tornen en daardoor maak je ontzettend diepe en hardnekkige negatieve verbindingen aan in de hersenen. Daar zijn we ons als mensen niet van bewust maar dat is wat er in essentie gebeurt.

Kinderen grijpen hierdoor naar de middelen die zij kennen om toch een vorm van aandacht te krijgen. Het is dus bij uitstek dé manier om gedragsproblemen te ontwikkelen, het is dé manier om antisociaal gedrag te ontwikkelen maar ook om depressies en zelfdestructief gedrag in de hand te werken.”

Hoe voed je je kind bewust op qua racisme? Veel mensen roepen dat ze kleur niet zien, maar dat klopt natuurlijk niet. Mijn kleuter zijn beste vriendje is zwart. Maar hij weet heel goed dat zijn vriendje donker is en hij wit. Wat kan je als ouder bijdragen in de opvoeding?

“Kleurenblindheid is een excuus om niet te werken aan het probleem. Je zegt daarmee eigenlijk dat de huidskleur van iemand een probleem is en daarom kies je ervoor om die te negeren. Omdat het jou ongemak oplevert en het jou confronteert met het feit dat je 1) er niets van snapt en 2) er niets aan wilt doen.

Het probleem is niet mijn kleur

Terwijl het probleem niet mijn kleur is, mijn probleem is hoe er in Nederland en de westerse wereld wordt aangekeken naar mensen met een niet witte achtergrond. Kinderen zien kleur en daarom moet je als ouders juist je ogen openen voor kleur net als dat kinderen dat doen. Want sommige kinderen hebben een prachtige donker bruine huidskleur en andere kinderen hebben een prachtige beige huidskleur.

Dat is het feit en dat is hoe je het bespreekt met je kinderen. Jouw bijdrage is zorgen dat jouw kinderen bewust zijn van verschillende mensen, dat als normaal en mooi en prachtig gaan zien en dat jouw kind bewust is van racisme als systeem en racistische uitingen. Als ouder is het jouw taak om je kinderen de hoop en handvatten te geven om actief tegen racisme te strijden en dat doe je door hen er gedoseerd, naar leeftijd bewust van te maken en hen te leren wat zij er tegen kunnen doen.”

Wat kan je als ouder sowieso tegen racisme doen? Hoe voorkom je dat jij en je kind (onbewust) racistische dingen zegt of je zo gedraagt?

“In mijn blog op mijn website en in aanvullende posts op social media noem ik het ‘do the work‘. Je moet bewust werk verzetten om te zorgen dat het onbewuste weet wat het moet doen. Dit betekent dat je begint met het controleren van je eigen denkwijzen:

1) Controleer je eigen houding, privileges en denkwijzen, hoe ben jij opgevoed wat heb jij meegekregen. Hoe kijk je aan tegen problemen die te maken hebben met mensen van kleur. Wat is je mening over zwarte piet? Je kunt simpelweg niet tegen racisme zijn en vóór zwarte piet. Dat is gewoon onmogelijk. Wat vind je van bepaalde zaken?

Vraag je je ook af waarom je dat vindt en waarom andere mensen een andere mening erover hebben: Wat zit daarachter? Het is ook heel belangrijk om na te denken over je privileges. Als witte vrouw heb je het in de westerse wereld gewoon gemakkelijker dan een zwarte vrouw.

Zelden doet iemand bijvoorbeeld verbaasd als een witte vrouw haar universitaire diploma of een leidinggevende functie heeft. Bij een zwarte vrouw is het bijzonder, ‘knap’ en onverwachts. Dat men daar niet over twijfelt, is een een privilege. Dat men het achter jou zoekt en verwacht puur op basis van je uiterlijk en ras: Dát is een privilege en dat beïnvloedt jouw kijk op de wereld. Sommige mensen en met name mensen van kleur hebben bepaalde privileges die witte mensen hebben niet. Het is belangrijk dat jij jouw kind daar bewust van maakt, zodat jouw kind niet op mensen van kleur gaat neerkijken en dus racisme op die manier in stand houdt.

2) Controleer je omgeving, wie zijn er in je omgeving en wat zijn hun denkwijzen? Hoe gaan zij om met de donkere jongen in de supermarkt? Wat vinden zij ervan als de inval juf een donkere vrouw is? Of de directrice van de school?

3) Ga je aanbod in diversiteit na. Kinderboeken, tekenfilms, tijdschriften de programma’s die je kijkt. Hoe divers zijn ze en hoe komt die diversiteit in beeld? Is de Marokkaan altijd iemand die aan het stelen is? Staan zwarte mensen altijd in een negatief daglicht of kan het ook zo zijn dat de zwarte vrouw de wetenschapper is? Of de zwarte man de directeur van de bank is?

Het spijt me dat jij je gekwetst voelt

Mocht het een keer voorgekomen zijn ondanks dat je het werk gedaan hebt. Wees dan bereid om een oprecht excuses aan te bieden. Te vaak krijgen mensen na een racistische uiting de woorden ‘het spijt me dat jij je gekwetst voelt’ en ‘ik heb donkere vrienden ik ben geen racist’. En dat is geen relevante informatie. Dat gaat natuurlijk helemaal nergens over. Dat is geen spijtbetuiging waar is de erkenning van jouw fout? Hiermee erken je alleen maar dat ik me gekwetst voel maar niet dat jij daar een aandeel in hebt gehad. Wat dat betreft is het net als elk ander leerproces eentje van vallen en opstaan. De vele blauwe plekken zijn het teken dat je leert.

interview met jillian emanuels kuikentjes

Hoe reageer je op andere kinderen of volwassen mensen die zich racistisch gedragen?

“De hoop is natuurlijk dat iedereen die nu de demonstraties meekrijgt, mijn stuk leest en het gesprek thuis gaat voeren. Het gesprek thuis is de basis. Wat is discriminatie en wat is racisme, wat is het racistisch systeem dat in Nederland en de westerse wereld heerst? Dat drop je natuurlijk niet in één gesprek, dat zijn meerdere gesprekken.

Lange tijd heerste het gedachtengoed dat seksuele voorlichting één gesprek over de bloemetjes en de bijtjes was, ‘Seks is voor na het huwelijk’. Opvoed experts zijn het er de laatste jaren over eens dat seksuele voorlichting minstens 100 gesprekken en gesprekjes zijn door de jaren heen vanaf het kind geboren wordt totdat het je huis verlaat. Het begint met je kind ‘nee’ leren zeggen tot aan ‘weet je hoe je aan condooms kunt komen?’.

Zo is dat ook met je kind bewust opvoeden over ras, racisme en huidskleuren

En zo is dat ook met je kind bewust opvoeden met kennis over ras, racisme en huidskleuren. Dat moeten continue gesprekken zijn. Na een schooldag is het de vraag ‘wat heb je vandaag geleerd?’. Dan zegt je kind: ‘We keken in de ochtend schooltv weekjournaal.’ En dan vraag jij wat het gezien heeft. Dan vertelt je kind over iets dat te maken heeft met zwarte mensen. En daar stel jij dan vragen over.

Is het iets negatiefs? Probeer het dan te ondertitelen voor je kind. Waarom wordt het zo gebracht in het nieuws? Wat is het nieuws eigenlijk, wie heeft er belang bij het nieuws? En hoe kan je kind de ondertiteling er de volgende keer zelf bij plaatsen?

Verder: Stel dat je in de situatie komt dat iemand zich racistisch uit in het bijzijn van je kind. Dan heb ik daar de volgende tips voor:
Je reactie moet treffend zijn in de zin van dat je aangeeft dat die persoon fout zit, je gevoel benoem je erbij en de gevolgen hiervan. Bij kinderen zit er vaak een negatieve emotie achter boosheid, verdriet, teleurstelling en dat verwoord je dan. Kinderen die zich racistisch uiten gebruiken dat als een middel om iemand pijn te doen. Ze kunnen nét zo goed ‘strontzak’ zeggen maar ze weten dat dát wat ze gezegd hebben nét iets harder binnenkomt. Dus verwoord de emotie.

Als het een volwassene is, voelt het betuttelend om de emotie erachter de verwoorden maar dat kan soms helpen. Gebeurt het voor je kind, dan is het belangrijk dat jij je uit zoals jij zou willen dat jouw kind zich uit. Hoe wil je dat jouw kind ermee omgaat? Wat wil je dat jouw kind zegt en hoe wil je dat jouw kind praat?”

Zoals al eerder gezegd, willen wij zelf ook kritisch naar onszelf en ons magazine kijken. Hoe kunnen wij als online magazine positief bijdragen in dezen? Wat valt er voor ons te verbeteren?

“Meer aandacht voor onderwerpen over diversiteit en de punten uit mijn stuk nalopen. Wat zijn jouw gedachten over diversiteit wat heb je meegekregen in je opvoeding, wat geef je mee in je opvoeding? Hoe denk je over zwarte mensen en andere mensen van kleur? Wat zijn je ervaringen daarmee? Hoe ziet jullie team eruit en wat zijn hun opvattingen? Welke termen gebruiken jullie in media uitingen?

Foto’s van diverse kinderen is een goed begin maar dat is slechts het tipje van de ijsberg. Ga ook op zoek naar experts van kleur voor andere onderwerpen. Nu hebben jullie mij getroffen en daar ben ik ontzettend blij mee, maar ik heb vanuit mijn professie veel meer kennis te bieden dan alleen bewust opvoeden. Wie ondersteunt jullie team, is de websitemaker wit? Is de designer wit? Is degene die de algemene voorwaarden opstelt wit? Wanneer en hoe investeren jullie geld in mensen van niet-westerse afkomst?

Daarop aanhakend: Hoe zorgen we ervoor dat ook moeders met kleur zich welkom voelen bij ons?

“Dat is wederom aandacht voor onderwerpen over diversiteit, je netwerk uitbreiden met diversiteit, experts van kleur inzetten voor verschillende onderwerpen.”

Jillian, we willen je ontzettend bedanken voor waardevolle antwoorden. Heb jij een vraag over dit interview met Jillian Emanuels? Wil je haar iets vragen? Stel ‘m dan op onze social media kanalen.

Wil je meer informatie over Jillian lezen? Dat kan op haar website. Ook kun je haar volgen op Facebook en Instagram.

⇒ Volg je ons al op Facebook en Instagram?

Hier lees je meer interviews.
En hier lees je meer van en over Karen.

Beeld uitgelichte foto © Jillian Emanuels
‘Potloden racisme’ via Shutterstock.
‘we are family’ via Shutterstock
‘Kuikentjes’ via Shutterstock.

Wil je dit artikel bewaren op Pinterest? Deze afbeelding kun je pinnen:

interview met jillian emanuels over racisme

Close
Read previous post:
stokke clikk ezp placemat makkelijk
Stokke Clikk ezpz placemat | maakt het eten leuker, makkelijker & schoner

Ons favoriete merk heeft weer wat nieuws: De Stokke Clikk ezpz placemat. Een placemat die zich vastzuigt op de tray...

Close