Close
Overweeg jij pleegzorg? De feiten op een rij

Overweeg jij pleegzorg? De feiten op een rij

Er is momenteel een dringend tekort aan pleegouders. Het aantal neemt al jaren af en het aantal pleegkinderen neemt juist jaarlijks toe. Daarom heeft Pleegzorg Nederland aan de noodbel getrokken. Mocht je pleegzorg overwegen? Karen zet een aantal feiten voor je op een rij.

feiten pleegzorg

Feiten over pleegzorg

Soms kunnen kinderen (een tijdje) niet bij hun ouders wonen. Omdat het opvoeden en/of het opgroeien thuis niet goed mogelijk is. Dat kan verschillende redenen hebben. Sommige ouders vragen zelf om hulp. In andere gevallen besluit een kinderrechter dat een uithuisplaatsing nodig is. Kinderen worden dan het liefst bij pleegouders onder gebracht. Omdat een pleeggezin het meest op een natuurlijke situatie lijkt.

* Pleegzorg is een vorm van jeugdhulp die onder de Jeugdwet en daarmee onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten valt.

* Pleegouders worden in eerste instantie binnen de eigen familie, vrienden of kennissenkring gezocht. Als er niemand is die het kind in huis kan nemen, kan het bij (onbekende) pleegouders worden geplaatst. In Nederland wonen veel kinderen bij familie en/of vrienden. Als er bij deze informele zorg geen jeugdhulp- of pleegzorg organisatie betrokken is, wordt dit formeel geen pleegzorg genoemd. Deze kinderen worden ook niet meegenomen in de cijfers over pleegzorg.

* Er zijn verschillende vormen van pleegzorg. Zo is zorg in deeltijd (denk aan bijvoorbeeld alleen de weekenden), voor korte en langere tijd. Er is crisis opvang en er bestaat ook pleegzorg ‘voor altijd’. Dan kan het kind sowieso niet terug naar de eigen ouders.
Door deeltijd pleegzorg kunnen de ouders (of andere pleegouders) worden ontlast en zo kan soms een uithuisplaatsing of het voortijdig afbreken van een pleegzorg plaatsing ( zogenaamde ‘breakdown’) worden voorkomen.

* Niet alle pleegkinderen zijn minderjarig. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben geregeld dat met ingang van 1 juli 2018 pleegkinderen standaard tot 21 jaar in hun pleeggezin kunnen blijven wonen, tenzij het pleegkind zelf aangeeft dat niet te willen. Het ministerie is bezig met een wetswijziging, waardoor ook in de Jeugdwet komt te staan dat pleegzorg standaard tot 21 jaar wordt aangeboden.

* Je kunt over een pleegkind ook de voogdij krijgen met behoud van pleegcontract, pleegvergoeding en begeleiding.

* Ook als je het niet breed hebt, kun je pleegouder worden. De pleegvergoeding dekt de kosten die je maakt voor je pleegkind. Denk hierbij aan kosten voor eten en drinken, kleding, verzorging, sport, zakgeld, vakantie en kleine schoolspullen. De belastingdienst of andere overheidsinstellingen tellen deze vergoeding niet als je inkomen mee. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de leeftijd van het pleegkind.

Bij crisisopvang is er de eerste vier weken een toeslag voor de extra kosten die pleegouders voor hun kiezen krijgen. De pleegzorg organisatie zorgt ervoor dat het pleegkind is verzekerd tegen WA- en ziektekosten. Pleegouders hebben, net als alle ouders, recht op betaald zorgverlof. Lees ook over financiën en regelingen.

* In principe hoeft een pleegkind geen eigen kamer te hebben. Wat wel belangrijk is, is dat het kind ruimte nodig heeft om zichzelf te kunnen zijn en zich zo nu en dan te kunnen afzonderen. Dat is vooral van belang voor pleegkinderen die veel hebben meegemaakt. De voorkeur gaat wel uit naar pleegouders die kinderen een eigen kamer kunnen bieden.

* Een pleegkind kan in de meeste gevallen gedeeltelijk naar kinderopvang. In overleg met de pleegouders bekijkt de pleegzorg organisatie of kinderopvang goed is voor het kind is en naar welke soort opvang dan de voorkeur uitgaat: Gastouders, kinderdagverblijf of oppas thuis. Omdat pleegkinderen al veel hebben meegemaakt, is fulltime kinderopvang niet goed.

* Het is beter als het leeftijdsverschil tussen je eigen kind(eren) en je pleegkind niet te klein is. Dat is zo omdat kinderen dan sneller het gevoel krijgen een eigen plek in het gezin te hebben. Ook kan een pleegkind door zijn of haar achtergrond een achterstand hebben gekregen en dan is het voor het kind niet fijn om zichzelf elke dag te moeten meten met het leeftijdsgenootje. Bovendien kan het voor je eigen kind zo zijn dat een te klein verschil in leeftijd met zich meebrengt dat zijn eigen plekje in het gezin minder duidelijk wordt.

* Elk pleeggezin wordt begeleid door een hulpverlener van de pleegzorgzorg organisatie, de ‘pleegzorg begeleider’ of ‘pleegzorg werker’. Deze begeleider is het aanspreekpunt voor vragen over de opvoeding en allerlei praktische zaken. Ook onderhoudt de pleegzorg begeleider het contact met de biologische ouders en, wanneer er sprake is van een kinderbeschermingsmaatregel, met de jeugdbescherming.

* Op Karen’s eigen website lees je de verschillen tussen pleegzorg en adoptie.

feiten pleegzorg op een rij

Lees ook: ‘Goede doelen waaraan je babyspullen kunt doneren

Vereisten voor pleegzorg ouders

  • Je moet minimaal 21 jaar zijn.
  • De instelling voor pleegzorg vraagt – na jouw toestemming –een verklaring van geen bezwaar aan bij de Raad voor de Kinderbescherming.
  • Een medische verklaring kan onderdeel uitmaken van de aanmeldingsprocedure.
  • Volslagen logisch punt, maar je leefsituatie en gezin moet stabiel zijn. Je moet bijvoorbeeld niet in scheiding liggen, of op het punt staan om te emigreren.
  • Er zijn geen vereisten voor je gezinssamenstelling. Ben jij 57 en is je vriend 22. Prima. Homostellen, transgenders, alleenstaanden, wel of geen kinderen… Als je een kind structuur, warmte en veiligheid kunt bieden, kun je pleegouder worden.
  • Formeel is er geen maximum leeftijd voor pleegouders. Alleen verschilt het wel per vorm hoe belangrijk je leeftijd is. Bij deeltijd pleegzorg en crisisopvang is je leeftijd minder belangrijk dan bij pleegzorg voor langere termijn. Ook bij een langdurende plaatsing van kinderen jonger dan 4 jaar is je leeftijd bepalend. Daarbij wordt de volgende vuistregel gebruikt: Pleegouders mogen maximaal 45 jaar oud zijn, en er mag maximaal 40 jaar leeftijdsverschil zijn tussen pleegouder en pleegkind. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen, als de situatie daarom vraagt en/of urgent is.

Cijfers over jeugdzorg van 2018

  • In 2018 hebben 22.741 jeugdigen voor korte of langere tijd bij pleegouders gewoond.
  • Op 31 december 2018 woonden 18.486 jeugdigen bij pleegouders. Dat is een toename in vergelijking met 31 december 2017. Er komen meer pleegkinderen bij en er is een toename van de verblijfsduur van pleegkinderen. Kinderen blijven gemiddeld langer bij pleegouders wonen.
  • 81% van de nieuwe pleegzorg plaatsingen in 2018 betreft voltijd pleegzorg.
  • 15% van de plaatsingen gaat om deeltijd pleegzorg. Het gaat dan om gezinnen voor de weekenden en/of vakanties.
  • 4% van de plaatsingen betreft een combinatie vol- én deeltijd.
  • In 2018 woonde 45% van alle pleegkinderen bij familie of bekenden: Bij opa en oma’s, tantes en ooms, vrienden, leraren of buren. Deze vorm van pleegzorg heet netwerk pleegzorg: De pleegouder komt uit het netwerk, maar er is wel sprake van een hulpvraag en de pleegouders worden begeleid vanwege complexe problemen bij het kind of in de opvoedingssituatie.
  • Van alle kinderen die in 2018 de pleegzorg hebben verlaten, woonde 50% langer dan een jaar bij zijn of haar pleegouders. 35% zelfs langer dan 2 jaar. Die laatste categorie is ook toegenomen. Kinderen blijven steeds langer in pleeggezinnen dan voorheen.
  • 6% van de pleegkinderen was op 31 december 18 jaar of ouder: Dat zijn 1.040 jeugdigen. Dat is een verdubbeling van het aantal pleegkinderen van 18 jaar en ouder in vergelijking met 2017. Ook zijn er meer jeugdigen van 18 jaar en ouder in pleegzorg ingestroomd.
  • Pleegkinderen per leeftijd:

  • Van 28% van de pleegkinderen hebben de (biologische) ouders van de kinderen het gezag over de kinderen en ze hebben ingestemd met het feit dat kinderen verblijven in een pleeggezin. Het gaat hier om vrijwillige hulpverlening.
  • Bij 60% is er sprake van een jeugdbeschermingsmaatregel. Voor 24% van deze pleegkinderen is dat een Onder Toezicht Stelling (OTS). Van 36% ligt de voogdij bij een instelling die daarvoor gecertificeerd is. Dat betekent dat het kind ‘door’ een kinderrechter uit huis is geplaatst. Bij 12% van de pleegkinderen is er sprake van pleegouder voogdij. Eén of beide pleegouder(s) hebben dan zelfs de voogdij over hun pleegkind, met behoud van een pleegcontract, een pleegvergoeding en begeleiding.
  • In totaal waren er in 2018 16.534 pleeggezinnen die 22.741 pleegkinderen opvingen.

Pleegkinderen die wachten op pleegzorg

Op 31 december 2018 wachtten 255 jeugdigen op een plaatsing in een gezin. Dat was een toename van 44% in vergelijking met 2017. Een derde van deze pleegkinderen wachtte op deeltijd pleegzorg. 40% van deze groep was 12 jaar of ouder.

Landelijke campagne voor pleegzorg

Omdat het aantal pleegouders al jaren terug terugloopt en het aantal pleegkinderen toeneemt, wordt het ook steeds moeilijker om een match te vinden met kinderen die door omstandigheden niet meer bij hun biologische ouders kunnen wonen. Op dit moment wordt er naar 3500 nieuwe pleeggezinnen gezocht.  Er zijn zo’n 1000 gezinnen te weinig. Sommige kinderen moeten maanden lang wachten voor ze opgevangen kunnen worden en dat is voor de meeste kinderen schrijnend.

Vanwege het tekort is Pleegzorg Nederland een landelijke campagne begonnen met als naam ‘Open je wereld’. De campagne moet de komende jaren duizenden Nederlanders stimuleren om pleegouder te worden. Met spandoeken bij scholen en sportclubs, filmpjes, podcasts en posters, wordt vanaf deze woensdag aandacht gevraagd voor kinderen die – tijdelijk of voorgoed – niet meer thuis kunnen wonen.

Het liefst wil de organisatie ook de diversiteit tussen pleegouders kunnen vergroten. Het ene kind is beter af in een gezin met meer kinderen, het andere bij een alleenstaande ouder van wie hij of zij onverdeelde aandacht krijgt. Daarnaast is het pleegouder bestand nu geen goede afspiegeling van de Nederlandse samenleving. Pleegzorg Nederland wil daar onder andere op inspelen door in de campagne verhalen uit verschillende culturen te laten zien.

Op Openjewereld.nu kan je als potentiële pleegouder een test doen die inzicht geeft in de verschillende soorten pleegzorg en wat het beste bij jou past. Daar vind je sowieso meer informatie net als op de website van Pleegzorg Nederland.

⇒ Zou pleegzorg iets voor jou kunnen zijn? Waarom wel of niet? Of wellicht ben je al pleegouder en wil je je verhaal delen? We horen graag van je op info@mommag.nl. Praat je mee onder de Facebook of Instagram post?

Hier lees je meer lifestyle artikelen.

Foto’s SewCream via Shutterstock.
Bronnen artikel Pleegzorg Nederland, Openjewereld & NRC.

Close
Lees vorig bericht:
Halloween outfits voor moeders met baby's
Geweldige Halloween outfits voor moeders met baby’s

Vanavond is het weer zo ver.... Halloween! Dat wordt griezelen en genieten. Vooral om sommige verkleed kleren! We vonden online...

Sluiten